Sosyalleştirme nedir?
Sosyalleştirme yavru köpeğimizin yaşantısında görebileceği birçok unsurla tanıştırılmasıdır.
Yavru köpeğimiz tanıştıracağımız unsurlar ilerleyen zamanlarda onun karakterini belirlemekte çok önemli bir rol oynayacaktır. Saldırgan ya da korkak bir köpeğimizin olup olmaması tamamen sosyalleştirme ile bağlantılıdır. Farklı boy, yaş, ırk köpeklerle tanıştırmak, farklı hayvan grupları, insanlar, sesler, makineler, araçlar gibi görebileceği duyabileceği karşılaşabileceği birçok unsurla dikkatli ve de düzgün bir şekilde tanıştırılmalıdır.
Sosyalleştirme nasıl olmalı?
Sosyalleştirme tamamen köpeğin yaşadığı, yaşayacağı alan göz önünde tutularak, karşılaşabileceği birçok unsurla dikkatli bir şekilde profesyonel bir destek alınarak yavaş, temkinli, düzgün bir sistem içerisinde verilmelidir. Yapılacak olan bu sosyalleştirme çalışmasının köpeğinizin karakter oluşumunda çok büyük bir rol oynadığı asla unutulmamalıdır.
Sosyalleştirmenin önemi nedir?
Sosyalleştirme tamamen köpeğinizin ileriki dönemlerde nasıl bir karaktere sahip olacağını belirler.
Sosyalleştirme programına ne zaman başlamalıyım?
Köpeklerde 4 farklı sosyalleşme dönemle vardır. Anne karnında gerçekleşen, anne ve babanın genetik özellikleri ile birlikte annenin hamilelik süresinde kaldığı ya da kalabileceği stres ve dış etkenlere bağlı olan 1. sosyalleşme dönemi gerçekleşir. Doğumdan sonra 45 günlük olasıya kadar anne altında annenin vermiş olduğu eğitimle birlikte 2. sosyalleşme dönemini yaşar, yavrular bu dönem içerisinde ilk dış etkenlerle maruz kalarak anne tarafından ne şekilde tepki verecekleri öğretilir. 3. sosyalleşme dönemi olan 45 ile 60 günlük arasındaki kardeşler arasında geçirilen zamandır, bu zaman zarfı içerisinde yavrular kendi aralarında oyun oynarken bir kardeş tarafından sert bir şekilde ısırıldığında diğer yavru tarafında oyun sonlandırılarak birbirlerinin çene kaslarını geliştirip kontrol etmeleri öğretilir. Aynı zamanda beden dillerini kullanarak birbirlerini ikaz etmeyi öğrenirler. Bu dönemlerden sonra 60 günü geçen yavrular artık dış dünya ile ( bizim dünyamızla ) tanışmaya hazırdırlar ve 4. sosyalleşme dönemi olan bizim yanımıza geldikten sonraki dönemdir. Bu dönem itibari ile tüm dış uyarıcılarla yavru köpeğimiz tanıştırıp sosyalleştirecek olan bizlerizdir. Ve bu dönem köpeğimizin 60 ile 120 günlük oldukları yani 2 ile 4 aylık dönem arasıdır. Bu dönemler yavru köpeğimizin 4. sosyalleşme dönemi açısından önem taşımaktadır. Bu kadar kısa gözüken zaman köpeğimizin karakterinin oluşumunda ve ilk temellerinin atılışında çok önemli bir rol oynamaktadır.
Köpeğim 1 yaşında sosyalleştirme için çok mu geç kaldım?
Bir yaşından sonrada profesyonel bir destek altında düzgün bir programlama ile sosyalizasyon gerçekleşebilir.
Sosyalleştirme programına genel bir bakış!
Sosyalleştirme programı eğitimin en önemli noktasıdır. Oluşan köpek saldırılarının ve kazalarının birçoğunun nedeni, sosyalleştirmenin önemi anlaşılamadığı ve birçok bilinçsiz köpek sahibinin yanlış yönlendirmelerinden ötürü kaynaklanmaktadır. Erken yaşta gerekli biçimde köpeklerinin sosyalizasyonlarının sağlanamaması köpeği farklı iki psikolojik yapıya sokmaktadır.
Bunlardan bir tanesi korkak köpekler olarak sınıflandırabileceğimiz ürkek köpeklerdir. Ürkekliklerinin en büyük nedeni erken yaşta yapılamayan veya yanlış yapılan eksik sosyalleştirmeden kaynaklanmaktadır. Vaktiyle sosyalleştirilememiş olan bu köpekler bilmedikleri ve tanımadıkları birçok unsur karşısında pasif duruma düşmekte ve ilk karşılaşmaları çekingenlikle olmaktadır. Eğer bu ilk karşılaşma çekingenliğinin üzerine köpek ters bir olay yaşarsa bu köpek korkak ve ürkek olmaktadır. Bu tür psikolojik olaylarla karşılaşan köpekler ileriki zamanlarda agresif ve sinirli tavırlar gösterebilirler. Belli bir süre sonra eğer hala sosyalleştirilmesi gereken konular boş bırakılırsa ve köpek bu korkularından ötürü bir köşede sıkışıp kalır ya da yanlış bir şekilde zorlanarak hareket edilir ise bu sefer kendini koruma içgüdüsü harekete geçerek köpekte agresiflik artacak saldırgan bir konuma gelebilecektir. Bu da sonucu hiç hoş olmayan kazalara neden olabilir.
İkinci psikolojik yapı ise köpeğin direkt olarak olaya tepki vermesinden kaynaklanan agresyon yükselişi olmaktadır. Sosyalizasyonu yine yanlış yapılmış ya da eksik yapılmış başka bir köpek de ilk defa karşılaştığı olumsuzluğa karşılık koruma içgüdüsünü direkt olarak tepkisel ortaya koyacaktır. Bu da yine elimizde olmadan istenmeyen tatsız olaylara sebep olmakla beraber köpeğin psikolojisini gün geçtikçe çok daha fazla agresyona yönlendirecektir. Bu yüzden erken yaşta ve bilinçli bir şekilde özelliklede sosyalizasyonun en önemli olduğu 2 ila 4 üncü aylarında profesyonel kişilerin gözetiminde tamamen pozitif bir şekilde yapılması gerekmektedir.
Pozitif Köpek Eğitmeni
Mustafa KOBAŞ
pozitifkopek@gmail.com