-Viral Enfeksiyonlar

Canine Distemper (Gençlik Hastalığı)

Hastalık etkeni nedir ?

Köpeklerde yüksek derecede bulaşıcı hastalığa yol açan morbilivirüsdür.

Hastalık nasıl bulaşır ?

Bütün vücut artıklarıyla, özellikle de dışkıyla bulaşır. Hastalığı atlatanlar bir kaç hafta daha virüsü yayarlar.

Canine Parvo Virus (Kanlı İshal)

Hastalık etkeni nedir ?

Hastalığa neden olan canin parvo virüs tip 2 dir. Köpeklerin mide ve bağırsak mukozalarında    ciddi iltihaplanmalara neden olur.

Canin parvo virüs tip 1 ise 3 haftalıktan küçük yavrularda hastalığa neden olur.

Hastalık nasıl bulaşır ?

Virüs salya ve dışkı ile bulaşmış eşyalar ve dikkatsiz insanlar ile çevreye dağılır. Virüs doğada oldukça dayanıklıdır. Bu yüzden bulaşmalar oldukça yaygındır.

Hastalık ülkemizde oldukça yaygın olmakla birlikte son bir kaç yıldır kanlı ishale yakalanan köpek sayısında ciddi bir azalma olmuştur. Bunda düzenli aşılamanın büyük etkisi vardır.

Kedilerde virüsü alabilirler ancak klinik belirti göstermezler.

Hastalık nasıl gelişir ?

Virüs vücuda ağız ve burun yoluyla girer. 4-6 gün kadar hiç bir belirti göstermeden vücutta çoğalmaya devam eder. Bunun sonunda kemik iliği, ince bağırsak epitelleri gibi hücrelerin hızla bölündüğü dokulara dağılarak çoğalmaya devam eder.

Enfeksiyonun seyri ve şiddeti hastanın yaşına ve ırkına göre değişiklik gösterir.

Hastalık; şiddetli kusma, kanlı ve mukuslu ishale neden olarak bir kaç gün içinde ölüme neden olabilir.

Hastalığın belirtileri nelerdir ?

Yoğun kusmalarla başlar,
Yaklaşık 24 saat sonra ishal başlar. İshal çok pis kokulu, önceleri sarı daha sonra kanlı ve su gibi akışkandır.
Depresyon ve hızlı kilo kaybı,
Su ve kilo kaybı çok hızlı olursa 48 saat içinde ölüm olabilir.
Eğer kalp etkilenirse konjesyona bağlı kalp yetmezliği oluşarak hastanın ölümüne neden olabilir.

Nasıl önlem alabiliriz ?

Hastalıklı yavruların hemen izole edilmesi gerekir. Dokundukları eşyalar çok iyi dezenfekte edilmeli ve dışkıları temizlenmelidir.
Aşılama çok düzenli olarak yapılmalı ve her yıl tekrar edilmeli.

Aşılama yapıldıktan sonra kısa bir sürede olsa virüsün ince bağırsaklarda çoğalarak dışkıyla dışarı atıldığı unutulmamalıdır.
Bu nedenle toplu halde bulunan yavruların tümünün aynı anda aşılanması gereklidir.

Sonuç

Septik şoka girmiş ve kanamalı ishalli hastalarda kalp yetmezliği de devreye girmişse iyileşme şanşları çok yüksek değildir.

Hastanın çok düzenli ve iyi bir şekilde sıvı ve antibiyotik tedavisine tabi tutulması gerekir.

Hastanın ırkının ve yaşınında hastalığın seyrinde çok önemli olduğu unutulmamalıdır.



Eğer evde gençlik hastalığından ölen bir yavru varsa, dezenfeksiyon işleminden emin olmadan yeni yavru alınmamalıdır.

Hastalık nasıl gelişir ?

Hastalık genellikle 3-5 aylık yavrularda ortaya çıkar. Virüs alt solunum yolları ve bağlı lenf bezlerindeki makrofajlarda çoğalır. Çoğalan virüs hızlı bir şekilde epitel dokuya ve merkezi sinir sistemine yayılır.

Genç veya bağışıklık sistemi gelişmemiş yavrularda merkezi sinir sistemi zarar görür ve akut encephalomyelitis gelişir.

Biraz büyümüş veya bağışıklık sistemi gelişmiş yavrularda hastalık nonsüpratif encephalomyelitis olarak gelişir.

Yaşlı ve bağışıklık sistemi gelişmiş hastalarda bağışıklık sistemine bağlı kronik prograsif encephalomyelitis gelişir.

Hastalık değişik formlarda görülür.

Göz formu
Solunum formu
Deri formu
Sindirim formu
Sinirsel form

Hastalığın belirtileri nelerdir ?

Bazen hastalık belirgin bir semptom göstermez ve hastalığı ilk aşamada tespit etmek güçleşir. Hastalık genellikle

40-42 C ateş ,
Kilo kaybı,
Depresyon ve hafif akıntılı conjunktivit gibi belirtilerle başlar.

Bu dönemde genellikle sadece göz formu ve nadirende sindirim formu görülür.

Hastalığın sistemik enfeksiyon halinde olduğu durumlarda,

Ateş genelde vardır fakat farkedilmeyebilir.
Burun ve göz akıntıları başlangıçta temiz gibidir fakat gün geçtikçe bu akıntılar iltihaplanır.
Önce kuru bir öksürük vardır fakat zaman geçtikçe şiddetlenir ve kraşelenir.
Depresyon
Kilo kaybı
Su kaybı
İshal ve kusma
Bağırsak düğümlenmesi görülebilir.

Bu dönemde genellikle göz, akciğer ve sindirim formu birlikte görülür.

Hastalığın sinirsel belirtilerle görülen formunda,

Genellikle sistemik hastalığın geçmesinden 2-3 hafta sonra başlar. Hastalığın belirtileri,

Yürüme, dönme ve hareketlerde zorluk
Nöbetler
Uyarılara karşı aşırı duyarlılık
Davranış değişiklikleri
Kısmi veya genel felç
Ağız, göz kapakları, dudaklarda ve ayaklarda ritmik titremeler
Burunda ve ayak tabanlarında epitel kalınlaşmaları ( hyperkeratosis ) görülür.

Bu dönemde sinirsel ve deri formu beraber görülür.

Nasıl önlem alabiliriz ?

Aşılama en önemli önlemdir

Dişi köpeklerin çiftleştirilmeden önce aşılanmaları maternal antikor seviyesini yükseltir. Dolayısıyla doğum sonrası yavrunun korunması daha kolay olur.

Hamile hayvanlarda zayıflatılmış gençlik hastalığı aşısı yapılmaz.

Bazen hastalığa yakalanan yavrularda hastalığın ilk 5 günü içinde aşılama yapılırsa hastalığın tedavisine yardımcı olmak açısından faydalı olabilir.

Maternal antikor seviyesi düşmedikçe aşılama faydasızdır. Bu yüzden en az 3 hafta ara ile 2 hatta 3 aşılama yapılmalıdır.

Gençlik hastalığına karşı yapılan aşılama yüksek ateşli (40 C) ve bağışıklık sistemi zayıf yavrularda uygulanmamalıdır.

Sonuç

Hastalık yüksek oranda öldürücü bir hastalıktır. Genelde hastanın bu hastalıktan özellikle sinirsel form ortaya çıktıktan sonra kurtulması zordur. Kurtulanlarda da kalıcı sakatlıklar olabilir.

Hasta mümkün olduğu kadar destek tedavi ile desteklenmeli ve zaman kazanmaya çalışılmalıdır. Çünkü zaman geçtikce hastanın hayatta kalma şansı nispi olarak yükselir.

Ancak bu durum sinirsel form için pek geçerli değildir. Fakat yinede nörolojik bozuklukların ilerlediği ve hastanın yaşam kalitesinin çok düştüğü durumların dışında ötanazi (uyutma) önerilmez

Bu hastalığı yaşamamak için yapılması gereken en önemli şey, bilinmeyen yerlerden yavrular alınmamalı ve aşılamaya dikkat edilmelidir.

Alınacak yavruları seçerken anne ve babası aşılı köpeklerin yavrusu olmasına özen gösterilmelidir.

Aujesky (Yalancı Kuduz)

Hastalık etkeni nedir ?

Yalancı kuduz virüsü herpes virüs gurubundandır.

Hastalık nasıl bulaşır ?

Genelde domuzların hastalığıdır. Kedi ve köpeklere domuzların yaygın olarak bulunduğu bölgelerde bulaşma olabilir.

Hastalık nasıl gelişir ?

Virüs vücuda girdikten sonra sinir uçları yoluyla merkezi sinir sistemine ulaşır. Buradan beyne giderek buradaki sinir dokusunda iltihaplanmalara sebeb olur.

Hastalığın belirtileri nelerdir ?

Davranışlardaki ani değişim,
Nefes zorluğu,
Aşırı salya salgısı,
İshal,
Kusma,
Genelde başta, ayaklarda, boyun ve omuzlarda şiddetli kasılmalar görülür,
Eritem ve ülseratif deri yaralarına yol açan kaşıntı,
Kısmi felç, genel felç ve ses kısılmalarına neden olan cranial sinir zararları,
Nöbetler ve sonrasında gelen ölüm.

Nasıl önlem alabiliriz ?

Çiğ domuz ürünlerinin köpeklere verilmemesi gerekir.

Hastalığa karşı aşılama genellikle domuzların yaygın olarak bulunduğu bölgelerde yapılmaktadır.

Sonuç

Hastalığa yakalandıktan sonra fazla yapılacak bir şey yoktur ve ölüm beklenen sondur.

Canine Coranavirus Infection (Corona Virüs Enfeksiyonu)

Hastalık etkeni nedir ?

Hastalığın sebebi RNA virüsüdür. Köpeklerin mide ve bağırsak mukozalarında ciddi iltihaplanmalara sebeb olur.

Virüs dış ortama çok dayanıklıdır. Bu yüzden kış aylarında bile bulaşıcı özelliğini sürdürebilir.

Bir çok dezenfektan ile elimine edilebilir.

Hastalık nasıl bulaşır ?

Çok bulaşıcıdır ve dışkıyla çevreye yayılır. Yeni doğan yavrular hastalığa karşı büyümüş olan yavrulara göre daha dirençsizdir. Stres ve var olan başka hastalıklar hastalığa yakalanma riskini artırır.

Hastalık nasıl gelişir ?

Virüs vücuda girdikten sonra ince bağırsak mukozasında gelişimini tamamlar ve epitel hücre stoplazmasında hızla çoğalmaya başlar.

Camphylobacter ve salmonella gibi bakteriler var olan enfeksiyonun şiddetini artırır.

Hastalığın belirtileri nelerdir ?

Hastalık bazen belirsiz bazende şiddetli gastroenteritis olarak ortaya çıkar.

Hastalığı gastroenteritisin diğer nedenlerinden ayırmak güçtür. Bu yüzden dikkatli olunmalıdır.
Deprosyon
Kilo kaybı
Ciddi uyku hali
Pis kokulu sarı turuncu arası ishal, kusmayla beraber başlar ve zaman zaman kanlı olabilir.

Nasıl önlem alabiliriz ?

Önlem olarak 3-4 hafta aralıklarla 2 aşılama yapılmalı ve her yıl düzenli olarak tekrarlanmalıdır.

Sonuç

Gastroenteritis çok şiddetli ise ve hasta aşırı zayıflamışşa ölüm olabilir. Ancak iyi bir bakımla ve dikkatli bir tedavi ile hastalık 10-12 gün içinde düzelir.

Canine Herpesvirus Infection (Herpes Virüs Enfeksiyonu)

Hastalık etkeni nedir ?

Hastalığın sebebi canin herpesvirus-1 virüsüdür. Özellikle 3 haftalıktan küçük yavrularda ciddi hastalıklara ve ölüme yol açar.

Hastalık nasıl bulaşır ?

Hastalık bütün dünyada yaygın olarak bulunur. Plasenta yoluyla bulaşabildiği gibi doğum sonrasıda yavrulara bulaşabilir. Hastalık yetişkin köpeklerden klinik olarak izole edilebilir.

Hastalık nasıl gelişir ?

Ağız ve burun yoluyla alınan virüs boğazda veya bademciklerde çoğalır. Plasenta yoluyla bulaşırsa ölü doğumlara veya zayıf yavrulara neden olabilir. Herhangi bir nedenle yüksek ateş yaşayan yavrularda çok daha hızlı yayılır.

Yetişkin köpeklerde genital kanallarda hastalık oluşabilir ve bu çiftleşme ile yayılabilir.

Hastalığın belirtileri nelerdir ?

Doğumdan sonra 3 haftalık olana kadar yavrularda şu semptomlar görülür.

Parlak sarı dışkı (Bazen ishalimsi),
Sürekli ağlama ve karın bölgesinde hassasiyet,
Zayıflık ve meme emmek istememe,
İltihaplı yada kanamalı burun akıntıları
Kasık bölgesindeki deri altında sıvı toplanması,
Bilinç kaybı olabilir,
Mukozalarda nokta tarzı (peteşial) kanamalar olabilir,
İyileşen yavrularda ataxiler ve körlük olabilir.

4- 6 haftalık yavrular solunumla ilgili hafif semptomlar gösterirler ve genellikle iyileşirler.

Yetişkin köpeklerde hastalığın belirtileri,

Hafif şeffaf burun akıntısı,
Genital enfeksiyonlar
Bir kaç gün süren geçici konjonktivit görülür.

Hamile köpeklerde gebeliğin son 20 gününde düşükler veya ölü doğumlar görülebilir.

Nasıl önlem alabiliriz ?

Mevcut bir aşısı yoktur. Yeni doğan yavruların beslenmesini yakından takip etmek ve hastalık belirtilerinin görüldüğü yavruları diğer yavrulardan ayırmak gerekir.

Sonuç

Eğer doğum sonrası yeterli bakım ve beslenme yapılamazsa yavrularda ölümlere neden olabilen bir hastalıktır.

Çiftleştirme öncesi anne ve babayı veteriner hekime kontrol ettirmek hastalığı önlemek açısından önemlidir.

Canine Parvo Virus (Kanlı İshal)

Hastalık etkeni nedir ?

Hastalığa neden olan canin parvo virüs tip 2 dir. Köpeklerin mide ve bağırsak mukozalarında    ciddi iltihaplanmalara neden olur.

Canin parvo virüs tip 1 ise 3 haftalıktan küçük yavrularda hastalığa neden olur.

Hastalık nasıl bulaşır ?

Virüs salya ve dışkı ile bulaşmış eşyalar ve dikkatsiz insanlar ile çevreye dağılır. Virüs doğada oldukça dayanıklıdır. Bu yüzden bulaşmalar oldukça yaygındır.

Hastalık ülkemizde oldukça yaygın olmakla birlikte son bir kaç yıldır kanlı ishale yakalanan köpek sayısında ciddi bir azalma olmuştur. Bunda düzenli aşılamanın büyük etkisi vardır.

Kedilerde virüsü alabilirler ancak klinik belirti göstermezler.

Hastalık nasıl gelişir ?

Virüs vücuda ağız ve burun yoluyla girer. 4-6 gün kadar hiç bir belirti göstermeden vücutta çoğalmaya devam eder. Bunun sonunda kemik iliği, ince bağırsak epitelleri gibi hücrelerin hızla bölündüğü dokulara dağılarak çoğalmaya devam eder.

Enfeksiyonun seyri ve şiddeti hastanın yaşına ve ırkına göre değişiklik gösterir.

Hastalık; şiddetli kusma, kanlı ve mukuslu ishale neden olarak bir kaç gün içinde ölüme neden olabilir.

Hastalığın belirtileri nelerdir ?

Yoğun kusmalarla başlar,
Yaklaşık 24 saat sonra ishal başlar. İshal çok pis kokulu, önceleri sarı daha sonra kanlı ve su gibi akışkandır.
Depresyon ve hızlı kilo kaybı,
Su ve kilo kaybı çok hızlı olursa 48 saat içinde ölüm olabilir.
Eğer kalp etkilenirse konjesyona bağlı kalp yetmezliği oluşarak hastanın ölümüne neden olabilir.

Nasıl önlem alabiliriz ?

Hastalıklı yavruların hemen izole edilmesi gerekir. Dokundukları eşyalar çok iyi dezenfekte edilmeli ve dışkıları temizlenmelidir.
Aşılama çok düzenli olarak yapılmalı ve her yıl tekrar edilmeli.

Aşılama yapıldıktan sonra kısa bir sürede olsa virüsün ince bağırsaklarda çoğalarak dışkıyla dışarı atıldığı unutulmamalıdır.
Bu nedenle toplu halde bulunan yavruların tümünün aynı anda aşılanması gereklidir.

Sonuç

Septik şoka girmiş ve kanamalı ishalli hastalarda kalp yetmezliği de devreye girmişse iyileşme şanşları çok yüksek değildir.

Hastanın çok düzenli ve iyi bir şekilde sıvı ve antibiyotik tedavisine tabi tutulması gerekir.

Hastanın ırkının ve yaşınında hastalığın seyrinde çok önemli olduğu unutulmamalıdır.

Infectious Tracheobronchitis-Kennel Cough (Barınak Hastalığı)

Hastalık etkeni nedir ?

Kennel Cough olarak adlandırılan ve özellikle köpeklerde alt solunum yollarında enfeksiyona neden olan viral bir hastalıkdır. Ülkemizde oldukca sık rastlanılır.

Hastalık nasıl bulaşır ?

Hastalığın bulaşması solunum yolu ile olduğundan, köpeklerin toplu olarak barındıkları yerlerde sık görülmesine ve kolay yayılmasına neden olmaktadır. Bu nedenle hastalık barınak hastalığı olarak tanımlanır.

Hastalık nasıl gelişir ?

Cennel cough hastalığının oluşmasında bir çok virus rol oynamaktadır.

Ancak özellikle canine adenovirüs ve parainfluenza virüsünün hastalığın primer etkeni olduğu, ancak sekunder olarak bakterilerin de hastalığın oluşumunda rol aldığı kabul edilmektedir.

Hastalık aşılanmamış yavru köpeklerde üst ve alt solunum yollarınına yerleşerek enfeksiyona neden olurlar. Bu da özellikle yavrularda, ölümlere neden olabilmektedir.

Hastalığın belirtileri nelerdir ?

En karekteristik klinik belirti olarak öksürük ve hemen arkasından burun çevresinde iltihabik karakterli, yapışkan bir akıntı göze çarpar. Vücud ısısı yüksek veya normal olabilir. Yetişkin hastalarda genelde bunların dışında bir belirti görülmez.

Genç köpeklerde hastalık daha hızlı seyreder ve klinik belirtiler daha şiddetlidir. Öksürük ile birlikte exudat çıkışı ve burun akıntısı görülür. Beden ısısı yüksektir. Halsizlik ve iştahsızlık ileri derecededir.

Nasıl önlem alabiliriz ?

Hastalığın spesifik bir tedavisi yoktur. Bu nedenle hastalığın önlenmesinde en emin yol aşılamadır. Özellikle yavrularda aşılama ve rutin tekrarlar önemlidir.

Hasta köpek diğer köpeklerden ayrı olarak kontrol altına alınmalıdır.

Hastalık köpeklerin toplu olarak barındıkları yerlerde daha çok görüldüğünden bu tür yerlere bırakılacak köpeklerin en az bir hafta önceden aşılanması kesinlikle gereklidir.

Sonuç

İleri yaşlardaki köpekler hastalığa daha dirençlidir ve ölüm oranı yok denilecek kadar azdır. Yetişkin köpeklerde yapılacak tedaviler genellikle başarılıdır ve hiç bir araz kalmadan iyileşme sağlanabilir.

Yavru köpeklerde hastalık şiddetli ve komplikasyonlu olduğu için özellikle dikkatli olmak zorunluluğu vardır.

Yavru köpekler aşılama periyodu bitmeden eğitim veya konaklama amaçlı olarak barınaklara bırakılmamalıdır.

Infectious Canine Hepatitis (Viral Karaciğer Enfeksiyonu)

Hastalık etkeni nedir ?

Hastalığa Canin Adeno Virus 1 sebeb olur. Yüksek derecede bulaşıcıdır.

Hastalık nasıl bulaşır ?

Bütün vücut salgılarıyla bulaşabilir. Hastalığa yakalanan köpeklerin idrarlarında 9 ay boyunca bulunabilir. Hastalıklı hayvanlarla temasla, onların temas ettiği eşyalarla ve dış parazitlerle de bulaşabilir.

Hastalık nasıl gelişir ?

Ağız ve burundan virüs bademciklere yerleşir. Buradan yayılarak karaciğerde, böbreklerde ve gözde hücresel bazda zararlar yaratır.

Hastalığın belirtileri nelerdir ?

Hastalık genel olarak aşılanmamış 1 yaşından küçük köpeklerde görülür.

Hiperakut evre,

Ateş 39,5- 41,3 arasında görülür,
Karın bölgesinde ağrı görülebilir,
Koma ve nöbet gibi ilerleyen sinirsel arazlar oluşabilir,
Mukozalarda kanamalar görülebilir,
Hastalığın ortaya çıkmasından bir kaç saat sonra hasta ölebilir.

Akut evre,

Kilo kaybı ve depresyon,
Kanlı kusma ve ishal görülebilir,
Geçici ateş olabilir,
Sarılık görülebilir,
Lymphadenopaty olabilir,

Kronik evre,

Karın boşluğunda sıvı olabilir,
Hepatik encephalopaty,
Kilo kaybı,
Siroz,
Virüs uzun süre böbreklerde semptomsuz olarak bulunur.

Nasıl önlem alabiliriz ?

Dişi köpeklerin çiftleşmeden önce aşılanması yavruları koruyacaktır.
Anne koruması 5-6 hafta kadar sürer. Sonrasında hemen aşılamaya başlanmalıdır.

Düzenli aşılama çok önemlidir.

Sonuç

Hastalıktan kurtulan köpekler çok uzun süre bağışık kalırlar ancak bu sürenin ne kadar olduğu bilinmemektedir.


Alıntıdır.